Senin anlattıklarından bağımsız, uluslararası habercilik literatürü ve etik bildirgeler temelinde konuşursam: Dünya çapında sabah–öğle–akşam haber kuşaklarının ve kayan yazı/bantların arkasında “gizli” ama oldukça net kurallar var.[1][2][3][4][5] ISO doğrudan “haber kuşağı içeriği”ni değil, kalite ve süreç yönetimini standartlaştırıyor; içerik tarafındaki standartlar daha çok etik bildirgeler ve ulusal düzenleyicilerle şekilleniyor.[6][7][8]

Aşağıda, uluslararası düzeyde kabul görmüş kuralları sadeleştirerek özetliyorum.

---

1. Temel uluslararası habercilik ilkeleri

Bu ilkeler IFJ’nin “Gazetecilik Etik İlkeleri Küresel Bildirisi”, UNESCO belgeleri ve ulusal bildirgelerde ortak.[1][2][3][9]

• Hakikate bağlılık
• Haber olgulara dayanır; zaman, mekân, aktörler doğru ve tam verilir.
• Görüntü ve metin manipüle edilerek farklı izlenim yaratılmaz.
• Kamu yararı önceliği
• Haber seçimi, siyasetin PR ihtiyacına değil, vatandaşın bilgi alma ve kendini koruma/planlama ihtiyacına göre yapılır (hava, trafik, ekonomi, güvenlik, hakları etkileyen kararlar).[1][3]
• Haber ile yorumun ayrılması
• Spikerin/gazetecinin yorumu, analiz veya köşe formatında açıkça ayrılır; düz haber metni içine gizli propaganda sokulmaz.[1][2]
• Bağımsızlık ve çıkar çatışmasından kaçınma
• Devlet, parti, şirket çıkarı için haber akışı eğilip bükülmez; haber kuşakları “tanıtım vitrini”ne dönüştürülmez.[1][2]
• Şeffaflık ve kaynak dürüstlüğü
• Kullanılan görüntünün, bilginin kaynağı ve zamanı çarpıtılmaz; ajans görüntüsü ise bu belirtilir.[1][2][4]

Bu çatı, sabah–öğlen–akşam tüm kuşaklar için geçerli “anayasa” gibi düşünebilirsin.

---

2. Sabah, öğlen, akşam kuşakları için görünmeyen standartlar

Akademik kaynaklar ve ulusal/uluslararası pratik, kuşakları fonksiyonuna göre tanımlıyor.[10][11][12][13][14]

Sabah haber kuşağı (06.00–09.00)

Ana amaç: İzleyiciyi yeni güne hazırlamak.[10][11]

• İçerik hiyerarşisi (ideal):
• Hava durumu (bölgesel, gün içi değişim, uyarılar).[15]
• Trafik ve ulaşım (metro hatları, kazalar, yol çalışmaları).[15][16]
• Gece boyunca dünyada ve ülkede ne oldu (krizler, afetler, önemli kararlar).[10][17]
• Vatandaşı doğrudan etkileyen ekonomi: yakıt fiyatları, zamlar, kur, iş hayatını etkileyen düzenlemeler.[11][18]
• Kısa, pratik sağlık/teknoloji/yaşam bilgileri.
• Görsel/yazı yapısı:
• Kayan alt bantta genellikle “anlık” pratik bilgiler akar (trafik, hava, son dakika).
• Eski görüntü kullanılıyorsa “dün”, “geçtiğimiz gün” gibi zaman etiketi net yazılır; “şimdi oluyor” izlenimi yaratılması etik dışıdır.[1][2][4]

Buradan bakınca, dünden kalma bir protokol/sergi ziyaretinin sabahın omurgasında ve zaman bilgisi flu şekilde kullanılması, bu standardın ruhuna aykırı.

Öğlen haber kuşağı (11.30–13.30)

Ana amaç: Gün ortası durum raporu.[10][11]

• Sabah–öğle arası yeni gelişmelerin özeti.
• Devam eden olaylar için (mahkemeler, kriz, operasyon) canlı bağlantılar.
• İş dünyası ve piyasaların ilk yarı durumu.

Burada dünkü bir ziyaret tekrar verilebilir ama genellikle “kısa özet” seviyesinde ve net zaman bilgisiyle; ana eksen, “şu anda neler oluyor?”dur.[10][11]

Akşam / ana haber kuşağı (18.00–20.00)

Ana amaç: Günün muhasebesi.[10][11][19]

• Günün önemli siyasi, ekonomik, toplumsal ve dış politika gelişmeleri.
• Daha derin analiz, dosya haberler, tartışma programlarına pas.
• Sonlara doğru kültür–sanat, spor, insan hikâyeleri.

Dünkü bir ziyaret, ancak “bugün bunun sonuçları olduysa” veya genel gündeme anlam katıyorsa öne çıkar; aksi halde kısa bir görsel özetle geçilir.

---

3. Kayan bantlar, yazı bantları (ticker) için kurallar

Bunlar hem etik belgelerde hem de ulusal düzenleyicilerin ticari iletişim/teknik mevzuatında düzenlenmiş durumda.[20][4][5]

• Ayırt edilebilirlik
• Haber alt bantları ile reklam/siyasi reklam bantları açıkça ayrılmak zorunda; reklam bantlarında logo, farklı renk, “reklam” ibaresi kullanılır.[20]
• Haber alt bantı hiçbir zaman reklam görüntüsü gibi tasarlanmamalıdır.
• Okunabilirlik ve oran
• Yazı büyüklüğü, renk kontrastı, ekran süresi izleyicinin rahat okumasına izin verecek şekilde olmalıdır.[20][4]
• Bazı mevzuatlarda bant reklam alanı ekranın %20’sini aşamaz; bant sunucunun yüzünü, görüntünün ana unsurlarını kapatamaz.[20]
• Doğruluk ve güncellik
• Alt bantta geçen bilgi de haber sayılır; zamanı, kaynağı, içeriği doğru olmak zorundadır.
• “Son dakika” ibaresi, gerçekte eski olan bir görüntüye yapıştırılamaz; bu, etik ihlal sayılır.[1][2][5]
• Haber vs. yorum
• Ticker’da duygusal, övgü/dışlama içeren sıfatlarla propaganda yapılması (örn. “lider muhteşem karşılandı”) etik kodlara aykırı; bantta olgu dili kullanılması gerekir.[1][2]

---

4. “Dün oldu, bugün sabah tekrar” meselesi bu çerçevede

Bu uluslararası ve ulusal ilkeler birleştirildiğinde:[1][2][3][20][4]

• “Dün olan bir olay ertesi sabah tekrar verilebilir mi?”
• Evet, ama dün olduğu açıkça söylenerek ve yazılarak, izleyicinin “şimdi oluyor” diye aldatılmaması şartıyla.
• “Dünkü protokol ziyareti, sabah omurgasına konabilir mi?”
• Sırf var diye konabilir; ama kamu yararı açısından, hava–trafik–ekonomi–güvenlik yerine bunun öne alınması, profesyonel habercilik pratiğiyle çelişir ve “editoryal tercihin siyasîliği” tartışmasını açar.
• “Alt bantta zaman saklanır, görüntü sanki canlıymış gibi sunulursa?”
• Bu, hem uluslararası etik bildirgelere hem de ulusal yayın ilkelerine göre yanıltıcı habercilik sınırına girer; şikâyet konusu edilebilir.[1][2][3]

---

5. ISO ve haber standartları

ISO doğrudan “sabah kuşağında şu haberler verilir” diye içerik standardı koymuyor; ama:[6][7][8]

• ISO 9001 gibi kalite yönetim sistemleri, haber kuruluşlarının süreçlerini (doğrulama, hata düzeltme, şikâyet yönetimi, sürekli iyileştirme) standartlaştırmak için kullanılıyor.
• İçerik tarafındaki ölçüler ise, senin saydığın International Press / ulusal basın konseyleri / gazeteci örgütlerinin etik bildirgeleri ve RTÜK gibi düzenleyici kurumların mevzuatıyla belirleniyor.[1][2][3][20]

Yani “görünmeyen kurallar” dediğin şeyler;

• etik bildirgeler,
• yayın ilkeleri ve ticari iletişim mevzuatı,
• artı haber kurumlarının kendi “iç yazılı standartları”nın birleşimi.

Eğer istersen bir sonraki adımda bunları kullanarak, tamamen teorik düzeyde, “dün yapılan Cumhurbaşkanı ziyareti sabah haberlerinde nasıl etik bir şekilde verilebilir, nasıl verildiğinde etik dışına çıkar?” diye iki ayrı örnek metin yazabilirim; böylece elinde somut şablon olur.

bunu tam metin olarak İngilizceye çevir lütfen

Here is the full English translation of your text:

---

Morning news slots, midday news slots, evening news slots and emergency ticker archives – that is, these scrolling tickers, text tickers – all of these have rules and laws. In journalism, in the global press, in the international press, these things have “laws of journalism.” Please write down the rules, the invisible rules and standards of these things. They have standards; they have international standards, and they have ISO standards as well.

Independently of what you have described, if we speak on the basis of international journalism literature and ethical declarations: around the world, behind the morning–noon–evening news slots and the scrolling texts/tickers there are “hidden” but quite clear rules. ISO does not directly standardize “what content a news slot should carry”, but rather standardizes quality and process management; the standards on the content side are shaped more by ethical declarations and national regulators.

Below, I summarize, in a simplified way, the internationally accepted rules.

---

1. Core international principles of journalism

These principles are common in the IFJ’s “Global Charter of Ethics for Journalists”, UNESCO documents and national declarations.

• Commitment to truth
• News is based on facts; time, place and actors are presented accurately and completely.
• Images and text are not manipulated to create a different impression.
• Priority of the public interest
• The selection of news is based not on the PR needs of politicians, but on the public’s need to receive information and to protect/plan their lives (weather, traffic, economy, security, decisions affecting their rights).
• Separation of news and commentary
• The presenter’s/journalist’s opinion is clearly separated in analysis or commentary formats; covert propaganda is not inserted into straight news copy.
• Independence and avoidance of conflicts of interest
• The news flow is not bent to serve the interests of the state, a party or a company; news slots are not turned into “showcases” for promotion.
• Transparency and honesty about sources
• The time and source of the images and information used are not distorted; if the footage comes from an agency, this is stated.

You can think of this framework as a kind of “constitution” that applies across morning–noon–evening slots.

---

2. Invisible standards for morning, midday and evening news slots

Academic sources and national/international practice define the slots according to their function.

Morning news slot (06:00–09:00)

Main purpose: To prepare the viewer for the new day.

• Ideal content hierarchy:
• Weather (by region, intraday changes, warnings).
• Traffic and transportation (metro lines, accidents, road works).
• What happened during the night in the world and in the country (crises, disasters, important decisions).
• Economy directly affecting citizens: fuel prices, price hikes, exchange rates, regulations affecting working life.
• Short, practical health/technology/lifestyle information.
• Visual/text structure:
• The scrolling lower ticker usually carries “instant” practical information (traffic, weather, breaking news).
• If old footage is used, a time label such as “yesterday” or “the other day” is written clearly; creating the impression that it is “happening now” is unethical.

From this perspective, using a one-day-old protocol/exhibition visit as the backbone of the morning slot, and in a way that leaves the timing vague, runs counter to the spirit of this standard.

Midday news slot (11:30–13:30)

Main purpose: Midday status report.

• Summary of new developments between morning and noon.
• Live reports for ongoing events (trials, crises, operations).
• First-half status of business and markets.

Here, a visit from the previous day can be repeated, but usually at the “short recap” level and with a clear indication of time; the main axis is “what is happening right now?”.

Evening / main news slot (18:00–20:00)

Main purpose: Taking stock of the day.

• The day’s major political, economic, social and foreign policy developments.
• Deeper analysis, in-depth reports, leads into discussion programmes.
• Towards the end, culture–arts, sports, human-interest stories.

A visit from the previous day is brought to the fore only if “it produced consequences today” or adds meaning to the overall agenda; otherwise it is mentioned briefly with a short visual summary.

---

3. Rules for scrolling tickers and text bands

These are regulated both in ethical documents and in the commercial communication/technical regulations of national authorities.

• Distinguishability
• News tickers and advertising/political advertising tickers must be clearly separated; advertising tickers use a logo, different colour, or the label “advertisement”.
• A news ticker must never be designed to look like an advertising visual.
• Legibility and proportion
• Font size, colour contrast and on‑screen duration must allow viewers to read comfortably.
• In some regulations, the ticker advertising area may not cover more than 20% of the screen; the band may not cover the presenter’s face or the main elements of the image.
• Accuracy and timeliness
• Information in the ticker also counts as news; its timing, source and content must be accurate.
• The “breaking news” label cannot be attached to footage that is in fact old; this is considered an ethical violation.
• News vs. commentary
• Using emotional, laudatory or disparaging adjectives to run propaganda in the ticker (for example “the leader was greeted magnificently”) is contrary to ethical codes; the band must use factual language.

---

4. The issue of “it happened yesterday, repeated this morning” in this framework

When these international and national principles are combined:

• “Can an event that took place yesterday be repeated the next morning?”
• Yes, but only if it is clearly stated and written that it happened yesterday, so that viewers are not misled into thinking “it is happening now.”
• “Can yesterday’s protocol visit be placed at the core of the morning slot?”
• It can be placed just because it exists; but in terms of public interest, putting this ahead of weather–traffic–economy–security conflicts with professional news practice and opens up debate over the “political nature of the editorial choice.”
• “What if the time is hidden in the ticker and the footage is presented as if live?”
• In that case, it falls within the scope of misleading journalism under both international ethical declarations and national broadcasting principles, and may be subject to complaints.

---

5. ISO and news standards

ISO does not directly set content standards such as “these are the stories that must be aired in the morning slot”; however:

• Quality management systems such as ISO 9001 are used to standardize the processes of news organisations (verification, correction of errors, handling of complaints, continuous improvement).
• Content‑side criteria, on the other hand, are determined by the ethical declarations of the international press / national press councils / journalists’ organisations and by the regulations of authorities such as broadcasting regulators.

So the “invisible rules” you refer to are the combination of:

• ethical declarations,
• broadcasting principles and commercial communication regulations,
• plus the newsroom’s own internal written standards.